Sinds de lancering kregen we heel wat fijne reacties op onze kalenders. Reden genoeg om nog eens samen te zitten met Yorick van Studio Another Day. Samen met Bart Van Haren gaf hij mee vorm aan het concept. We blikten terug op het traject achter de schermen.
Yorick: “Oeff! Dat is inmiddels best lang geleden, want ik ben nu zo’n 17 jaar ontwerper. Als ik terugdenk, was er niet echt één moment waarop ineens een lampje ging branden, eerder een gevoel dat langzaamaan steeds sterker werd.”
“Als kind was ik al geobsedeerd door letters. Ik lette op vormen, op typografie, hoe woorden eruitzien en wat dat met je doet. In mijn tienerjaren kwam daar graffiti bij. Ik experimenteerde veel met lettering, stijlen en compositie en juist daardoor werd die liefde voor letters alleen maar groter.”
“Die fascinatie kreeg ik – naar mijn idee – van mijn opa mee. Hij was typograaf bij een letterzetterij. Ik heb hem helaas nooit gekend, maar ik heb altijd het gevoel gehad dat hij mij die fascinatie voor letters heeft meegegeven. Ik vind het nog steeds jammer dat ik nooit met hem over typografie heb kunnen praten.
Uiteindelijk ben ik naar open dagen van verschillende kunstacademies gegaan, omdat ik wist dat ik iets creatiefs wilde doen. Toen ik bij grafisch ontwerp rondkeek en het werk zag dat daar werd gemaakt, voelde ik meteen: dit klopt. Vanaf dat moment was de keuze eigenlijk snel gemaakt. De rest is geschiedenis. 😄
Toen Bart en ik het project voor het eerst bespraken, waren we allebei meteen enthousiast. Zoals bij elk project begonnen we met het verkennen van verschillende richtingen. We wilden niet alleen een sterk verhaal neerzetten, maar ook nadenken over hoe het concept zichtbaar en voelbaar kon worden in de productie en uitvoering.
We delen een grote interesse in ruimtevaart en alles wat daarbij komt kijken. Dat bleek een logisch vertrekpunt, zeker omdat we mochten werken met papier van Fedrigoni dat van zichzelf al iets ‘spacies’ heeft. Vanuit die combinatie zijn we onderzoek gaan doen en kwamen we uit bij de transcripties van de radiocommunicatie tijdens de Apollo-11 missie. Het is een historisch moment dat draait om timing, stappen en duidelijke volgorde, waardoor het ook perfect past bij het idee van een kalender.
We hebben fragmenten uit de communicatie met de aarde geselecteerd en verwerkt in samenhang met de verschillende maanstanden. De apollo reis is in essentie een ontdekkingsreis waarin elke fase iets nieuws blootlegt. Dat gevoel wilden we ook in de kalender stoppen, zodat je als kijker wordt meegenomen door nieuwe technieken, materialen en afwerkingen. Het moest aanvoelen als een route langs verrassingen, waarbij elke pagina weer iets anders laat zien.
Tegelijkertijd wilden we er meer van maken dan alleen een mooi object. Voor veel beginnende ontwerpers is het niet altijd makkelijk om te overzien wat er allemaal mogelijk is met print. Met deze kalender wilden we laten zien hoeveel rijkdom er zit in papier, druktechniek en productie, en mensen uitnodigen om te experimenteren en grenzen op te zoeken. Juist dat ontdekken en uitproberen maakt dit vak zo bijzonder.
Toen we eenmaal de richting hadden bepaald, zijn we allebei tegelijk gestart met schetsen en onderzoeken. We stellen in het begin bewust grote vragen: gaan we voor maximaal of juist minimaal, moet het hard en uitgesproken zijn of zacht en subtiel, wordt het vooral grafisch of laat je juist het materiaal spreken?
Van daaruit duiken we allebei een intensieve schetsfase in, met veel kleine experimenten, proefjes en variaties. Alles mag op tafel, juist om te kunnen ontdekken wat werkt.
Vervolgens bespreken we dat werk heel veel samen. We leggen alles naast elkaar, vergelijken, combineren, schrappen en scherpen aan. Het voelt vaak alsof je alles door een trechter haalt: steeds opnieuw keuzes maken, net zolang tot er een kern overblijft. Een ontwerp dat voor ons logisch voelt en dat stevig genoeg is om het hele project te dragen.
Voor deze opdracht besloten we om heel minimaal te werken. We wilden ruimte geven aan het papier, de druktechnieken en de afwerkingen, omdat dat juist de kracht van de kalender is. Daarom hebben we het ontwerp rustig gehouden en vooral gespeeld met typografie, met de balans tussen bold en light, ritme, adem en witruimte. Een druk ontwerp zou in dit geval alleen maar concurreren met de materialen en het ambacht en dat wilden we juist vermijden.
Qua verdeling was er geen harde taakverdeling van jij dit en ik dat. Het proces was vooral organisch en dialoog. Soms nam de één het voortouw in een typografische richting, soms de ander in een compositie of structuur, maar het ging continu heen en weer. Juist die uitwisseling maakte dat het ontwerp steeds beter werd en steeds dichter bij de essentie kwam.
Eerlijk gezegd ben ik misschien wel het meest trots op een idee dat vanuit de drukker kwam. Zij stelden voor om een extra, onzichtbare laag UV inkt over het ontwerp te drukken, die je alleen ziet met een UV lamp. Dat vond ik echt geniaal. Het past perfect bij het thema van ontdekken en verborgen lagen, en het maakt de kalender ineens interactief. Wat ik daar zo mooi aan vind, is dat je ziet dat het ontwerp iemand heeft geïnspireerd om er nog iets extra’s aan toe te voegen. Dat het iets losmaakt bij een ander, en dat het project daardoor nog sterker wordt, daar ben ik oprecht trots op.
Daarnaast ben ik trots op de keuze om het ontwerp heel minimalistisch te houden. Juist doordat we veel rust hebben ingebouwd, krijgt de productie de hoofdrol. Het papier, de druktechnieken, de details in afwerking en kleur komen daardoor veel krachtiger naar voren. Het ontwerp stuurt, maar schreeuwt niet. Juist omdat we het ontwerp minimalistisch hielden, kregen jullie techniek en dat papier de ruimte om de hoofdrol te spelen. Dat maakt het eindresultaat in mijn ogen overtuigend en volwassen.
We hebben ook ontzettend veel fijne reacties gekregen op dit project, van mensen uit het vak en daarbuiten. Dat bevestigt voor mij dat de balans klopt. Hopelijk werkt het ook als inspiratie voor anderen, zeker voor jonge ontwerpers, om te blijven experimenteren en de grenzen van print en productie op te zoeken.
Haha, eerlijk gezegd lag de grootste uitdaging niet eens bij ons, maar vooral bij jullie in de productie. Wij konden op papier van alles bedenken, maar uiteindelijk moest het technisch ook echt maakbaar zijn. En dit project vroeg om behoorlijk wat precisie: verschillende papiersoorten, meerdere druktechnieken, bijzondere inkten en afwerkingen, en dan ook nog een heel consistente kwaliteit door het hele object heen. Dat is echt een technisch hoogstandje.
Natuurlijk hebben we onderweg ook een paar kleine concessies moeten doen. Dat hoort er gewoon bij, zeker bij dit soort producties waar je de grenzen opzoekt. In mijn werk als boekontwerper probeer ik vaak buiten de standaard te denken, en in de praktijk betekent dat meestal dat ongeveer 90 procent exact lukt zoals je het voor je ziet, en dat je voor die laatste 10 procent moet bijsturen. Niet omdat het idee niet goed is, maar omdat materiaal, machines en planning nu eenmaal hun eigen wetten hebben.
Wat voor mij het belangrijkste is in zo’n proces, is dat je elkaar begrijpt en dat je samen naar oplossingen zoekt. Je kunt heel veel, maar er zijn ook grenzen, en juist dan is samenwerking alles. In dit geval ben ik vooral trots op hoe jullie die uitdaging hebben opgepakt en hoe hoog het eindniveau is geworden. Het is echt een bijzonder mooi object geworden dat niet alleen esthetisch klopt, maar ook precies doet wat het moest doen.
Yorick de Vries is grafisch ontwerper en oprichter van Studio Another Day. Hij specialiseert zich in boekontwerp en werkt samen met fotografen en kunstenaars aan bijzondere publicaties. De Apollo-11 kalender is een samenwerking met Bart Van Haren, gedrukt door Buroform.
Dan verdien je misschien wel zo’n kalender op je bureau. Vul hier je gegevens in en maak kans op de Apollo 11-kalender (zolang de voorraad strekt).
Laat hier je gegevens achter. Doorgaans beantwoorden wij je vraag binnen 24 uur.
Na je aanvraag nemen wij contact op om je aanvraag te bespreken.
